Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve net gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle net değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha yavaş akar ama aromalar sonradan belirir hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar fakat şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burnun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin notaları örter. Güç damakta zayıf fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile not tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de duman tıkanır hem de aroma silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da esinti çıkar. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok sertse yanış düzeni bozulur.